Greenroofs.gr Πράσινες στέγες

"Θερμόπληκτη πολιτεία είναι η Αθήνα, καθώς οι ορεινοί όγκοι που την αγκαλιάζουν έχουν απογυμνωθεί από τις πυρκαγιές και το Λεκανοπέδιο έχει μετατραπεί σε έναν τεράστιο... θερμοσυσσωρευτή. Θύματα αυτής της κατάστασης είναι οι πολίτες χαμηλού εισοδήματος, οι οποίοι παραμένουν ανοχύρωτοι απέναντι στην κλιματική μεταβολή, αφού κατοικούν σε σπίτια δίχως μόνωση και κλιματισμό.

της ΔΙΟΝΥΣΙΑΣ ΛΑΓΙΟΥ, ΕΘΝΟΣ

Το κέντρο της πρωτεύουσας και τα δυτικά προάστια είναι μια «Θερμική Νησίδα», φαινόμενο το οποίο αποτυπώνεται στην αύξηση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος και της συχνότητας των καυσώνων, σύμφωνα με έρευνα της Ομάδας Φυσικής Κτιριακού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το φαινόμενο παρουσιάζεται σε περιοχές υψηλής πυκνότητας (δόμησης), χωρίς πράσινο και με μεγάλη ανθρωπογενή θερμότητα, όπου κατοικεί πληθυσμός χαμηλότερων βιοτικών στρωμάτων.
Θερμόπληκτα κτίρια καίνε την Αθήνα

Σαν... ηλιακός θερμοσίφωνας

«Μια πόλη θερμαίνεται κύρια από την ηλιακή ακτινοβολία που αποθηκεύεται στα κτίρια, στα πεζοδρόμια και τους δρόμους, από τη θερμότητα που εκλύουν τα αυτοκίνητα, τα κλιματιστικά και οι βιομηχανίες. Αντίθετα, μια πόλη ψύχεται από τον δροσερό αέρα που εισέρχεται σε αυτή, το πράσινο και το νερό που υπάρχει μέσα ή γύρω της.

Ομως αυτό δεν συμβαίνει στο Λεκανοπέδιο, δεδομένου ότι οι ορεινοί όγκοι που το περιβάλλουν έχουν ερημοποιηθεί σε τραγικό βαθμό από τις φωτιές» εξηγεί ο επικεφαλής της Ομάδας Φυσικής Κτιριακού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μάνθος Σανταμούρης.

«Στην Αθήνα, συγκριτικά με την περίοδο 1977-1989, από το 1990 μέχρι το 2004 ο αριθμός των ωρών άνω των 30 C έχει αυξηθεί σημαντικά.

Για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο η αύξηση είναι 30-40%, το φαινόμενο παρατηρείται καθ όλη τη διάρκεια της ημέρας και έχει διαπιστωθεί ότι η εμμονή εμφάνισης χρονικών διαστημάτων με θερμοκρασία άνω των 25 και 280 C είναι στατιστικά σημαντική για όλους τους θερινούς μήνες. Παρατηρούνται χρονικά διαστήματα με θερμοκρασία άνω των 280 C διάρκειας 9 συνεχόμενων ωρών τον Ιούνιο, 10 ωρών τον Αύγουστο και τον Ιούλιο και 6 ωρών τον Σεπτέμβριο».

Η θερμοκρασιακή αυτή αύξηση συντελεί στον διπλασιασμό του ψυκτικού φορτίου των κτιρίων στο κέντρο της πόλης, τον τριπλασιασμό του φορτίου αιχμής για κλιματισμό, καθώς και στη μείωση της ελάχιστης απόδοσης των κλιματιστικών έως και 25%.

«Το αποτέλεσμα είναι οι υψηλές θερμοκρασίες στο κέντρο της πόλης και στα δυτικά προάστια να καθιστούν τους πολίτες τρωτούς και ιδιαίτερα τον πληθυσμό χαμηλού εισοδήματος. Ολες οι μελέτες έχουν δείξει ότι η μεγαλύτερη συχνότητα θανάτων καταγράφεται στα χαμηλότερα επίπεδα, άνθρωποι δηλαδή που κατοικούν σε ακατάλληλα κτίρια, χωρίς θερμική προστασία και αερισμό» λέει ο κ. Σανταμούρης.

Η καταστροφή της Πάρνηθας ενίσχυσε τη «Θερμική Νησίδα»

Η απανθράκωση του Εθνικού Δρυμού της Πάρνηθας είναι η μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή στη νεότερη ιστορία της Αττικής.

Σήμερα οι επιπτώσεις από την καταστροφή του πολύτιμου δάσους της Πάρνηθας είναι δυσμενείς για όλο το Λεκανοπέδιο: μείωση απορρύπανσης του ατμοσφαιρικού αέρα, αύξηση των θερμοκρασιών, διάβρωση και απομάκρυνση του εδάφους, μη εμπλουτισμός των υπογείων υδάτων, λόγω της επιφανειακής απορροής και έλλειψη του παγωμένου αέρα της Πάρνηθας.

Το αεράκι που προερχόταν από το δάσος της Πάρνηθας ήταν 8-100 C δροσερότερο, από ό,τι στον υπαίθριο χώρο, έφθανε στο «κλεινόν άστυ», παρέσερνε τους ρύπους και άμβλυνε το φαινόμενο της «Αστικής Θερμικής Νησίδας».

Τα δάση της Αττικής συμβάλλουν σημαντικά στη μείωση της ρύπανσης, επειδή εγκλωβίζουν τα αιωρούμενα σωματίδια. Πριν την πυρκαγιά το δάσος φίλτραρε το νέφος και το «καθάριζε», οπότε επέστρεφε στην πόλη λιγότερο φορτισμένο από ρύπους.

Εγκληματικές διαστάσεις

Το φυσικό περιβάλλον, άλλωστε, συνιστά δείκτη ποιότητας ζωής, πολιτισμού και ευαισθησίας. Ομως με τον ρυθμό που καίγονται τα δάση της Αττικής, όπου είναι συγκεντρωμένος ο μισός πληθυσμός της χώρας, η φυσική κληρονομιά που θα παραδοθεί στις επερχόμενες γενιές θα είναι «καμένη γη». Η σημερινή κατάσταση προσλαμβάνει εγκληματικές διαστάσεις και ισούται με γενική εξόντωση του πληθυσμού του Λεκανοπεδίου.

«Φωτιά» η Σόλωνος, δροσερή η Βαλαωρίτου

Στο κέντρο της πρωτεύουσας μειώνεται δραματικά η ταχύτητα του αέρα μέσα στους δρόμους, γεγονός που αυξάνει τη θερμική δυσφορία και τη συγκέντρωση των ρύπων. Η ανθρωπογενής θερμότητα και κύρια η θερμότητα που εκλύεται από τα αυτοκίνητα είναι περίπου 150-200 W/τ.μ., ενώ μερικά χρόνια πριν ήταν ακριβώς η μισή. Η συνεχής αύξηση των αυτοκινήτων αυξάνει τη θερμοκρασία των πόλεων κατά 1-2 C.

«Αποτυπώσαμε τη θερμοκρασιακή κατανομή σε δρόμους και πεζόδρομους, όπου διαπιστώθηκε ότι για παράδειγμα η οδός Σόλωνος και η Λ. Ποσειδώνος υπερθερμαίνονται, ενώ οι τριγύρω χώροι που έχουν πράσινο διατηρούν μια φυσιολογική θερμοκρασία» επισημαίνει ο κ. Σανταμούρης:

Οαση πρασίνου

«Συγκεκριμένα, η οδός Σόλωνος που είναι ένας πολυσύχναστος δρόμος πυρακτώνεται κυριολεκτικά, συγκριτικά με τον οδό Βαλαωρίτου που είναι πεζόδρομος, όπου δεν υπάρχει κυκλοφορία οχημάτων, και το πιο σημαντικό, υπάρχει μια μικρή όαση πρασίνου που δροσίζει και σκιάζει ευεργετικά τον δρόμο».

Παρομοίως, η Ποσειδώνος υπερθερμαίνεται σε σύγκριση με τον χώρο των εγκαταστάσεων του Γκολφ Γλυφάδας, διότι η άσφαλτος «βράζει» από την ηλιακή θερμότητα και το θερμικό φορτίο των οχημάτων.

Την ίδια ώρα ο παραπλήσιος χώρος του Γκολφ που διαθέτει χώμα με γκαζόν απορροφά την ηλιακή ακτινοβολία, αλλά δεν την εκπέμπει, όπως συμβαίνει με την άσφαλτο.

Στη δίνη του καύσωνα τα χαμηλότερα εισοδήματα

430€ το χρόνο ξοδεύει κάθε οικογένεια στα δυτικά προάστια για να δροσιστεί

Τεράστιο είναι το αντίτιμο της «Θερμικής Νησίδας» για τους πολίτες που έχουν χαμηλό εισόδημα και κατοικούν σε ακατάλληλα κτίρια.

Στα δυτικά προάστια και συγκεκριμένα στο Αιγάλεω, λόγω της αύξησης των αναγκών κλιματισμού, το πρόσθετο κόστος είναι σε τρέχουσες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας περίπου 15 εκατομμύρια ευρώ ετησίως ή περίπου 430 ευρώ ανά οικογένεια.

Το πρόσθετο φορτίο αιχμής που δημιουργείται είναι 83 MW και απαιτούνται επενδύσεις περί τα 65 εκατομμύρια ευρώ για τη δημιουργία νέων σταθμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Σημειωτέον ότι το κόστος φορτίου αιχμής είναι 10,2 λεπτά/kWh, το μέσο κόστος παραγωγής είναι 3,9 λεπτά/kWh και το κόστος εξοικονόμησης ενέργειας είναι 2,6 λεπτά/kWh.

Ανοχύρωτοι πολίτες

Τα ανοχύρωτα στη ζέστη σπίτια καθιστούν ευάλωτους τους πολίτες χαμηλού εισοδήματος στα ακραία κλιματικά φαινόμενα και τις υψηλές θερμοκρασίες.

«Δεδομένης της αύξησης της εμφάνισης καυσώνων, καθώς και λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας που προκαλεί η "Θερμική Νησίδα", ο πληθυσμός χαμηλού εισοδήματος αποτελεί το πρώτο θύμα των κλιματικών μεταβολών» επισημαίνει ο κ. Σανταμούρης και προσθέτει:

«Στην Αθήνα, μόνο το 28% των πολιτών χαμηλού εισοδήματος κατοικεί σε μονωμένα κτίρια, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στα υψηλά εισοδήματα είναι 73%. Παράλληλα, μόνο το 8% των πολιτών χαμηλού εισοδήματος κατοικούν σε κτίρια με μόνωση και διπλά τζάμια, ενώ το ποσοστό στα υψηλά εισοδήματα είναι 63%.

Μετρήσαμε την εσωτερική θερμοκρασία σε 60 κατοικίες χαμηλού εισοδήματος στην Αθήνα, δίχως μόνωση, διπλά τζάμια και κλιματισμό καθ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2007. Μετρήθηκαν διαστήματα 145 ωρών άνω των 340 C. Για το 50% του χρόνου, η εσωτερική θερμοκρασία ήταν άνω των 340 C, ενώ έφθανε μέχρι τους 420 C.

Κατά τη διάρκεια κάθε καύσωνα, η μέση θερμοκρασία των κτιρίων αυξάνεται κατά 1-1,50 C. Στο τέλος του κάθε καύσωνα η εσωτερική θερμοκρασία έφθανε περί τους 380 C».

* 30 - 40% έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια στην Αθήνα ο αριθμός των ωρών που η θερμοκρασία είναι άνω των 30 βαθμών Κελσίου, σε σχέση με την περίοδο 1977-1989. Το φαινόμενο αφορά κυρίως τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο.
* 9 - 10 ώρες είναι το συνεχές διάστημα κατά το οποίο η θερμοκρασία διατηρείται σε επίπεδα άνω των 28 βαθμών Κελσίου τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο, ενώ τον Σεπτέμβριο μειώνεται στις 6 συνεχόμενες ώρες.
* 15 εκατ. ετησίως πρέπει να ξοδεύουν οι οικογένειες που ζουν σε παλιά σπίτια στα δυτικά προάστια της Αθήνας, για να ρίξουν την εσωτερική θερμοκρασία του σπιτιού τους στα επίπεδα των σπιτιών των βορείων προαστίων.
* 40 σταθμοί που καταγράφουν σε ωριαία βάση την τοπική θερμοκρασία λειτουργούν στην Αθήνα και οι οποίοι έχουν δείξει ότι η ένταση του φαινομένου της θερμικής νησίδας είναι περίπου 10 βαθμοί Κελσίου"

πηγή http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11900&subid=2&tag=8400&pubid=1320...